Metodyczne zasady przygotowania biznes planu:

Kompleksowość

Biznes plan to kompleksowy plan przedsiębiorstwa lub przedsięwzięcia inwestycyjnego. Biznes planem nie jest sam plan marketingowy czy produkcyjny. Biznes plan powinien ukazywać syntetycznie całokształt przyszłej działalności przedsiębiorstwa, zawierać przewidywania co do wszystkich istotnych aspektów przyszłości przedsiębiorstwa, w szczególności takich jak: sprzedaż, odbiorcy, dostawcy, koszty, wyniki, nakłady, środki finansowe, struktura organizacyjna, zatrudnienie i wiele innych.

Długofalowość

Biznes planem nie jest plan krótkoterminowy, np. roczny, lecz plan zbudowany na przynajmniej kilka lat.

Adekwatność

Biznes plan powinien być dostosowany pod względem formy i treści do celu, któremu służy i wymagań oraz potrzeb odbiorcy.

Czytelność

Biznes plan jest dokumentem służącym określonym zastosowaniom praktycznym. W oparciu o wnioski płynące z biznes planów podejmowane są rozmaite decyzje przez właścicieli, naczelne organa zarządzające przedsiębiorstw, banków i innych instytucji finansowych. W związku z tym, bardzo ważnym wymogiem stawianym temu dokumentowi jest czytelność, przejrzystość treści, jasność prezentacji i wniosków.

Optymalna objętość

Profesjonalny biznes plan nie może być dokumentem zbyt krótkim, musi zawierać zestawienia tabelaryczne planu finansowego, część opisową zawierającą liczne założenia oraz część wnioskową. Z drugiej strony biznes plan nie może być dokumentem zbyt rozbudowanym, liczącym setki stron tekstu i skomplikowanych obliczeń, z których zapoznanie się zajmuje wiele godzin, zbyt obszerny biznes plan nie ma walorów praktycznych.

Bez względu na rozmiary przedsiębiorstwa należy dążyć do możliwie syntetycznego ujęcia, optymalna objętość zasadniczej treści nie powinna przekraczać 100 stron.

Rzetelność założeń i wiarygodność danych

Wnikliwa analiza i ocena biznes planu dokonana przez kompetentnego specjalistę pozwala zazwyczaj wykryć założenia i dane z gruntu nierealistyczne czy nieprawdziwe a nawet fałszywe. W celu uniknięcia błędu na skutek nierzetelności założeń i manipulacji danymi każdy biznes plan służący podjęciu ważnej decyzji winien być zaopiniowany przez co najmniej jednego eksperta.

Problem punktu wyjścia

Każdy biznes plan obejmuje przewidywania na co najmniej kilka najbliższych lat. Ważnym zadaniem przygotowującego biznes plan jest nie tylko określenie momentu końcowego planu, ale również momentu początkowego. W wypadku biznes planu przedsiębiorstwa punktem startowym jest rok "0", będący ostatnim, zamkniętym rokiem sprawozdawczym.

Wariantowość

Przewidywania ujęte w biznes planie cechują się zawsze mniejszym lub większym stopniem prawdopodobieństwa, a co za tym idzie obarczone są ryzykiem błędu. Planujący nie jest w stanie przewidzieć rozwoju wszystkich wypadków. Możliwe są trzy przypadki rozwoju rzeczywistej sytuacji:

- sytuacja rzeczywista układa się korzystniej w stosunku do przewidywanej

- sytuacja rzeczywista układa się mniej korzystnie w stosunku do przewidywanej

- sytuacja rzeczywista jest w przybliżeniu zgodna z przewidywaniami

W celu uwzględnienia powyższych przypadków zaleca się przeprowadzenia obliczeń w trzech wariantach: optymistycznym, pesymistycznym i umiarkowanym. Możliwość wystąpienia odchyleń sytuacji rzeczywistej od planu sprawia , że planowanie w jednym wariancie prowadzić może do dużych pomyłek.

Elastyczność

Dobry biznes plan to plan elastyczny, tj. taki, który zakłada możliwość wprowadzania korekt do założeń w trakcie jego realizacji. Elastyczność biznes planu zapewnić można przez uzupełnienie go o zestaw wskazówek dotyczących sposobów postępowania na wypadek różnych scenariuszy rozwoju sytuacji.

Sposób liczenia

Istotnym problemem metodycznym przy budowie biznes planu jest wybór właściwego sposobu prowadzenia obliczeń w kolejnych latach, np. przychodów, kosztów, wyniku finansowego.

Możliwe są dwa sposoby prowadzenia obliczeń przychodów, kosztów i wyniku finansowego:

- w cenach stałych (tj. bez uwzględnienia czynnika inflacji)

- w cenach bieżących (z uwzględnieniem inflacji)

Najwłaściwsze, najbezpieczniejsze jest prowadzenia obliczeń w cenach bieżących, jednakże pod warunkiem że znamy przewidywania co do poziomu inflacyjnego.

Rezerwa na nakłady i koszty

Niektórzy specjaliści uważają, że ponieważ biznes plan opiera się na przewidywaniach, które mogą obarczone być ryzykiem błędu, w celu minimalizacji tego ryzyka należy wprowadzić rezerwę w zestawieniu nakładów i kosztów. Jednakże praktyka ta budzi wątpliwości gdyż zniekształca projekcję finansową. Tworzenie rezerwy jest niedopuszczalne w sytuacji gdy przygotowujemy plan w jednym wariancie, natomiast w razie sporządzania kilku wariantów możliwe jest uwzględnienie rezerwy na koszty nieprzewidziane.

Uczestnictwo kadry kierowniczej

Dość często zdarza się że biznes plany przedsiębiorstw są przygotowywane przez firmy konsultingowe. Jednak konsultanci nie mogą w przygotowaniu biznes planu całkowicie zastępować kadry zarządzającej. Główne założenia biznes planu formułuje kierownictwo przedsiębiorstwa, natomiast konsultanci służą jedynie pomocą fachową przy ich konkretyzacji i nadaniu opracowaniu właściwej formy. Konsultant nie może wyręczać kadry kierowniczej która odpowiada za przyjęte w biznes planie założenia i będzie kierowała wdrożeniem.

Poufność

Biznes plan zawiera tajemnice firmy: określa strategię produktu, stosunek do konkurencji i klientów, politykę cenową, politykę inwestycyjną, politykę zatrudnienia. W związku z powyższym nie jest dokumentem, który może być szeroko udostępniony, krąg bezpośrednich odbiorców powinni stanowić kluczowi ludzie z przedsiębiorstwa.

Wysoka jakość

Biznes plan jest dokumentem, który ukierunkowuje główne decyzje przedsiębiorstwa. Zawartość biznes planu oraz jego forma zewnętrzna świadczy o poziomie zarządzania w przedsiębiorstwie, jest wizytówką firmy, dlatego należy dążyć do jak najwyższej jakości opracowania.

Operacyjność

Przez operacyjność rozumie się możliwość przełożenia treści biznes planu na konkretne decyzje. W celu zapewnienia operacyjności biznes plan powinien być wyposażony w załącznik określający wynikające z niego główne zadania, terminy realizacji oraz osoby odpowiedzialne.